काठमाडौं । डिजिटल युगमा सामाजिक सञ्जाल हाम्रो दैनिकीको अभिन्न हिस्सा बनिसकेको छ। मानिसहरू जोड्ने माध्यमका रूपमा स्थापित यी प्लेटफर्महरू पछिल्लो समय मानसिक स्वास्थ्य, आत्मसम्मान र आत्मछविमा नकारात्मक प्रभाव पार्ने भन्दै आलोचनाको घेरामा परिरहेका छन्।
यो दबाब केवल आम प्रयोगकर्तामात्र होइन, हलिउड र बलिउडका चर्चित सेलिब्रिटीहरूले पनि खुलेर स्वीकार गरेका छन्। केट विन्सलेट, टम हल्यान्ड, सेलेना गोमेज, लिली राइनहार्ट, करण जोहर र सोनाक्षी सिन्हा जस्ता चर्चित व्यक्तित्वहरूले सामाजिक सञ्जाललाई ‘टक्सिक’ भन्दै यसको नकारात्मक पक्षबारे आवाज उठाएका छन्।
अस्कर विजेता अभिनेत्री केट विन्सलेट सामाजिक सञ्जालको कडा आलोचकका रूपमा चिनिन्छिन्। उनले आत्मसम्मान र सौन्दर्य मापदण्ड बिगार्ने भन्दै सामाजिक सञ्जाल प्रयोग नगर्ने स्पष्ट अडान लिएकी छन्। बालबालिका र किशोरकिशोरीको मानसिक स्वास्थ्यमा पर्ने असरका कारण उनले आफ्ना परिवारमा सामाजिक सञ्जाल पूर्ण रूपमा निषेध गरेकी छन्। सन् २०२३ को बाफ्टा अवार्ड समारोहमा समेत उनले अभिभावक र नीति निर्मातालाई टक्सिक अनलाइन सामग्रीविरुद्ध कदम चाल्न आग्रह गरेकी थिइन्।
मार्भल स्टार टम हल्यान्ड ले सामाजिक सञ्जालका कारण चिन्ता र मानसिक तनाव बढेको स्वीकार गरेका छन्। निरन्तर कमेन्ट र प्रतिक्रियाले आफूलाई प्रभावित बनाएको बताउँदै उनले केही समय सामाजिक सञ्जालबाट टाढा रहने निर्णय गरेका थिए। हाल उनी पेशागत कारणले मात्र कहिलेकाहीँ अनलाइन देखिन्छन्।
विश्वकै धेरै फलोअर्स हुने कलाकारमध्ये एक सेलेना गोमेज ले पनि सामाजिक सञ्जाललाई ‘खतरनाक’ र ‘नयाँ पुस्ताका लागि हानिकारक’ भनेकी छन्। उनले पटक-पटक इन्स्टाग्रामबाट ब्रेक लिँदै मानसिक स्वास्थ्य सुधार भएको अनुभव साझा गरेकी छन्। सेलेनाका अनुसार सामाजिक सञ्जालले तुलना बढाउने, आत्मविश्वास घटाउने र युवाहरूलाई अवास्तविक जीवनशैलीको दबाबमा पार्ने काम गर्छ।
‘रिभरडेल’ की अभिनेत्री लिली राइनहार्ट सामाजिक सञ्जालले शरीरप्रति नकारात्मक सोच र अवास्तविक सौन्दर्य मापदण्ड थोपर्ने गरेको भन्दै लामो समयदेखि आलोचना गर्दै आएकी छन्। उनले अनलाइन जीवनका अँध्यारा पक्षलाई आफ्ना सिर्जनात्मक परियोजनामार्फत पनि उजागर गर्दै आएकी छन्।
बलिउड निर्देशक करण जोहर ले निरन्तर नकारात्मकता र ट्रोलिङका कारण ट्विटर छोडेका थिए। उनले सामाजिक सञ्जालमा सीमाना तोक्नुपर्ने र आत्ममूल्यलाई ‘लाइक’ र कमेन्टसँग नजोड्नुपर्ने सन्देश दिँदै आएका छन्।
अभिनेत्री सोनाक्षी सिन्हा ले पनि सन् २०२० मा ट्रोलिङ र साइबर बुलिइङका कारण ट्विटर अकाउन्ट निष्क्रिय बनाएकी थिइन्। उनको कदमले बलिउडमा सामाजिक सञ्जालले सिर्जना गर्ने मानसिक दबाबबारे गम्भीर बहस सुरु गराएको थियो।
सेलिब्रिटीहरूका यी अनुभवहरूले सामाजिक सञ्जालको उज्यालो पक्षसँगै यसको अँध्यारो यथार्थलाई पनि उजागर गरेका छन्। उनीहरूका अनुसार कहिलेकाहीँ अनलाइनबाट टाढा रहनु नै मानसिक स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा सही निर्णय हुन सक्छ।
-1770468769.jpg)
-1770466479.jpg)
-1770468769.jpg)
-1770466479.jpg)
