काठमाडौं । नेपाल र मलेसियाबीच श्रमिक भर्ना प्रक्रियालाई लिएर विवाद चर्किंदै जाँदा सरकारले म्यानपावर तथा स्वास्थ्य व्यवसायीमाथि कारबाही तीव्र पारेको छ। विवादकै बीच नेपाल स्वास्थ्य व्यवसायी महासंघका अध्यक्ष कैलाश खड्कासहित पाँच स्वास्थ्य व्यवसायी पक्राउ परेका छन् भने मलेसियाले छनोट गरेका २५ म्यानपावर कम्पनीका सञ्चालकविरुद्ध पनि पक्राउ पुर्जी जारी भएको छ।
केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले बुधबार साँझ काठमाडौं र ललितपुरबाट खड्कासहित पाँच स्वास्थ्य व्यवसायीलाई पक्राउ गरेको हो। सीआईबीका एसएसपी अनुपमशमशेर जबराले उनीहरू पक्राउ परेको पुष्टि गरेका छन्। यद्यपि, पक्राउ परेका सबैमाथि लगाइएका आरोपको विस्तृत विवरण सार्वजनिक भएको छैन।
नेपाल–मलेसिया श्रम सम्झौताअन्तर्गत नेपाली श्रमिकको स्वास्थ्य परीक्षण गर्दै आएका स्वास्थ्य व्यवसायीमाथि कारबाही अघि बढेको हो। मलेसियाले आफ्ना लागि श्रमिक छनोट गर्ने २५ वटा म्यानपावर कम्पनीलाई मात्रै भर्ना प्रक्रियामा सहभागी गराउने विषयलाई लिएर नेपालमा असन्तुष्टि बढ्दै आएको छ।
वैदेशिक रोजगार विभागले मलेसियाले छनोट गरेका २५ म्यानपावर कम्पनीका सञ्चालकविरुद्ध पनि पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ। सीमित कम्पनीमार्फत मात्रै श्रमिक भर्ना गर्ने व्यवस्थाले अन्य म्यानपावर कम्पनीको अवसर खुम्चिने र व्यवसायमा असमान प्रतिस्पर्धा सिर्जना हुने व्यवसायीहरूको तर्क छ।
वार्ता माग्दा पक्राउ गरिएको व्यवसायीको आरोप
विवाद समाधानका लागि श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालयसँग पटकपटक छलफलको पहल गरे पनि समय नपाएको व्यवसायीहरूले आरोप लगाएका छन्। उनीहरूका अनुसार सम्बन्धित पक्षसँग संवाद गरेर समस्या समाधान गर्नुपर्नेमा सरकारले पक्राउ र कारबाहीको बाटो रोजेको छ।
व्यवसायीहरूले नेपाल र मलेसियाबीचको श्रमिक भर्नासम्बन्धी विवादलाई प्रशासनिक धरपकडबाट नभई कूटनीतिक पहल र वार्ताबाट समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। दसैंको समयमा व्यवसायीलाई पक्राउ गरिएको भन्दै उनीहरूले आपत्तिसमेत जनाएका छन्।
कूटनीतिक समाधानको सुझाव, कारबाहीले बढायो विवाद
नेपाल र मलेसियाबीचको श्रमिक भर्ना विवादमा कूटनीतिक संयन्त्रमार्फत समाधान खोज्नुपर्ने सुझाव परराष्ट्र मन्त्रालयले दिएको बताइएको छ। तर, श्रम मन्त्रालयको दबाबपछि व्यवसायीमाथि पक्राउ र कारबाहीको प्रक्रिया अघि बढाइएको व्यवसायीहरूको आरोप छ। यसबारे सम्बन्धित मन्त्रालयको आधिकारिक धारणा भने स्पष्ट हुन बाँकी छ।
मलेसियाले सीमित म्यानपावर कम्पनीमार्फत मात्रै नेपाली श्रमिक भर्ना गर्ने व्यवस्थाले वैदेशिक रोजगार व्यवसायमा समान अवसर, प्रतिस्पर्धा र श्रमिकको हितको विषयसमेत उठाएको छ। सबै योग्य म्यानपावर कम्पनीलाई समान अवसर दिनुपर्ने व्यवसायीहरूको माग छ।
यस विवादले नेपाल-मलेसिया श्रम सम्बन्ध र हजारौँ नेपालीको वैदेशिक रोजगारी प्रक्रियामा कस्तो प्रभाव पार्छ भन्ने चासो बढेको छ। एकातिर सरकारले कारबाही अघि बढाएको छ भने अर्कोतिर व्यवसायीहरूले वार्ता र कूटनीतिक पहलमार्फत समस्या समाधान गर्नुपर्ने माग गरिरहेका छन्।
पक्राउ परेका व्यवसायीमाथि लगाइएका आरोपको विस्तृत विवरण र उनीहरूको आधिकारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक हुन बाँकी रहेकाले घटनाको थप विवरण आउन बाँकी छ।
