काठमाडौं । अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीलाई ठूलो धक्का लागेको छ। निर्वाचनमा डेमोक्र्याटिक पार्टीले रिपब्लिकनको पकड तोड्दै सिनेटमा बहुमत हासिल गरेको छ। प्रतिनिधिसभामा पनि डेमोक्र्याटिक पार्टी बहुमत नजिक पुगेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था रोयटर्सका अनुसार रिपब्लिकन पार्टीको बलियो प्रभाव रहेका राज्यहरूमा समेत अप्रत्याशित जित निकाल्दै डेमोक्र्याटिक पार्टीले सिनेटको नियन्त्रण आफ्नो हातमा लिएको हो। निर्वाचनअघि १०० सदस्यीय अमेरिकी सिनेटमा रिपब्लिकन पार्टीका ५३ र डेमोक्र्याटिक पार्टीका ४५ सदस्य थिए। दुई स्वतन्त्र सांसदले पनि डेमोक्र्याटिक पार्टीलाई समर्थन गर्दै आएका थिए। सिनेटमा बहुमतका लागि ५१ सिट आवश्यक पर्छ।
बहुमत सुनिश्चित गर्न डेमोक्र्याटिक पार्टीले रिपब्लिकनबाट कम्तीमा चार सिट खोस्नुपर्ने अवस्था थियो। तर उसले यसपटक रिपब्लिकनका ६ सिट खोस्दै सिनेटमा आफ्नो पकड कायम गरेको हो। आयोवा राज्यमा अप्रत्याशित जित निकालेपछि डेमोक्र्याटिक पार्टीको बहुमत सुनिश्चित भएको हो। त्यस्तै, नर्थ क्यारोलिना, टेक्सस, साउथ क्यारोलिना, ओहायो र कन्सासमा पनि डेमोक्र्याटिक उम्मेदवारहरूले जित हासिल गरेका छन्।
विशेषगरी टेक्सस, कन्सास र साउथ क्यारोलिनालाई रिपब्लिकन पार्टीको बलियो प्रभाव रहेका राज्य मानिन्छ। ती राज्यमा समेत डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार विजयी हुनुले अमेरिकी मतदाताको राजनीतिक झुकावमा परिवर्तन आएको संकेत गरेको छ।
टेक्ससमा डेमोक्र्याटिक उम्मेदवार जेम्स टालारिकोले राष्ट्रपति ट्रम्पको समर्थन पाएका रिपब्लिकन उम्मेदवार केन प्याक्सटनलाई पराजित गरेका छन्। तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि टेक्ससमा राज्यस्तरको चुनाव जित्न नसकेको डेमोक्र्याटिक पार्टीका लागि यो जित विशेष महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।
त्यस्तै, ओहायोमा शेरोड ब्राउन र नर्थ क्यारोलिनामा रोय कुपरले जित निकालेका छन्। साउथ क्यारोलिनामा एनी एन्ड्र्युज तथा कन्सासमा एडम ह्यामिल्टन विजयी भएका छन्। यद्यपि डेमोक्र्याटिक पार्टीले आफूले जोगाउनुपर्ने मिशिगन र मिनेसोटाका सिट भने गुमाएको छ। तर अन्य राज्यमा हासिल गरेको सफलताले सिनेटमा बहुमत सुनिश्चित गर्न पर्याप्त भएको समाचारमा उल्लेख छ।
उता, ४३५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा भने मतगणना जारी छ। प्रतिनिधिसभामा बहुमतका लागि २१८ सिट आवश्यक पर्छ। निर्वाचनअघि रिपब्लिकन पार्टीसँग झिनो बहुमत रहेको प्रतिनिधिसभामा डेमोक्र्याटिक पार्टीले कम्तीमा तीन सिट थप जित्नुपर्ने अवस्था थियो। प्रारम्भिक नतिजामा रिपब्लिकनका सुरक्षित मानिएका निर्वाचन क्षेत्रमा समेत डेमोक्र्याटिक उम्मेदवारले जित निकालेपछि प्रतिनिधिसभाको नियन्त्रण पनि डेमोक्र्याटिक पार्टीले लिन सक्ने सम्भावना बढेको छ।
गभर्नर निर्वाचनमा समेत डेमोक्र्याटिक पार्टीले केही महत्त्वपूर्ण सफलता हासिल गरेको छ। टेक्ससमा जिना हिनोजोसा र ओहायोमा एमी एक्टन विजयी भएका छन्। जर्जियामा किशा लान्स बटम्स निर्वाचित हुँदा फ्लोरिडामा भने रिपब्लिकन उम्मेदवार बायरन डोनाल्ड्सले जित हासिल गरेका छन्।
निर्वाचनमा अपेक्षाअनुसार परिणाम नआएपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफू उम्मेदवार नभएकाले रिपब्लिकन पार्टीले हार बेहोर्नुपरेको आशय व्यक्त गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालमा प्रतिक्रिया दिँदै उनले आफू निर्वाचनमा उम्मेदवार भएको भए पार्टीले भारी मतान्तरले जित्ने दाबी गरेका छन्।
यस निर्वाचनको परिणामले अमेरिकी राजनीतिमा डेमोक्र्याटिक पार्टीको शक्ति बढाएको छ भने राष्ट्रपति ट्रम्पको नेतृत्व र रिपब्लिकन पार्टीको लोकप्रियतामाथि नयाँ प्रश्न खडा गरेको छ।