काठमाडौं । बेलायतको सत्तारूढ लेबर पार्टीभित्र नेतृत्व परिवर्तनको प्रक्रिया तीव्र बन्दै जाँदा एन्डी बर्नह्याम नयाँ प्रधानमन्त्री बन्ने प्रमुख दाबेदारका रूपमा उदाएका छन्। सम्भावित प्रतिस्पर्धी मानिएका क्याबिनेट मन्त्री ड्यारेन जोन्सले नेतृत्वको दौडमा सहभागी नहुने घोषणा गरेपछि बर्नह्यामको मार्ग झन् सहज बनेको छ।
राजीनामाको घोषणा गरिसकेका वर्तमान प्रधानमन्त्री किर स्टार्मरले केही साताभित्र पद छाड्ने तयारी गरिरहेका छन्। लेबर पार्टीले नयाँ नेता चयन गरेपछि नेतृत्व हस्तान्तरणको प्रक्रिया पूरा हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसबीच स्टार्मरले आफ्नो कार्यकालको अन्तिम चरणमा अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिक गतिविधिलाई तीव्र बनाएका छन्।
बुधबार संसद्मा प्रधानमन्त्री प्रश्नोत्तर कार्यक्रममा सहभागी हुने स्टार्मर त्यसपछि युक्रेन युद्ध, युरोपेली सुरक्षा र मध्यपूर्वको अवस्थाबारे छलफल गर्न जर्मनीको बर्लिन जाने कार्यक्रम रहेको छ। बर्लिनमा हुने बेलायत, जर्मनी, फ्रान्स, इटाली र पोल्यान्ड सम्मिलित ‘ई-५’ समूहको बैठकमा उनको सहभागिताले कार्यकालको अन्तिम समयसम्म पनि अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दाप्रतिको सक्रियता देखाएको छ।
लेबर पार्टीभित्र नेतृत्व प्रतिस्पर्धा आवश्यक रहेको धारणा राख्ने समूहले बर्नह्यामका नीति तथा कार्यक्रममाथि खुला बहस हुनुपर्ने बताएका थिए। यही कारण ड्यारेन जोन्सलाई उम्मेदवारी दिन प्रोत्साहित गरिएको भए पनि उनले अन्ततः प्रतिस्पर्धामा नउत्रिने निर्णय गरेका छन्। स्काई न्युजसँगको कुराकानीमा जोन्सले बर्नह्यामलाई आर्थिक नीतिमा अत्यधिक वामपन्थी दिशातर्फ नजान सुझाव दिएका छन्।
व्यापारिक तथा वित्तीय क्षेत्रले भावी लेबर सरकारको आर्थिक नीतिलाई चासोका साथ हेरिरहेको अवस्थामा जोन्सले भावी वित्तमन्त्रीले बजार, ट्रेड युनियन, सांसद र आम जनतालाई विश्वासमा लिन सक्नुपर्ने बताएका छन्। बर्नह्यामले आगामी साता आफ्ना आर्थिक प्राथमिकता सार्वजनिक गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
सन् २०१७ देखि ग्रेटर म्यानचेस्टरका मेयर रहेका बर्नह्याम हालै सम्पन्न उपनिर्वाचनमार्फत पुनः संसद्मा फर्किएका थिए। विश्लेषकहरूका अनुसार संसद्मा उनको पुनरागमनको मुख्य उद्देश्य नै लेबर पार्टीको नेतृत्व तथा प्रधानमन्त्री पदमा दाबी प्रस्तुत गर्नु हो।
हालसम्म बर्नह्यामविरुद्ध कुनै औपचारिक चुनौती देखिएको छैन। पूर्व स्वास्थ्यमन्त्री वेस स्ट्रिटिङले समेत उनको समर्थन गरिसकेका छन्। लेबर नेतृत्वका लागि उम्मेदवारी दर्ता जुलाई ९ देखि सुरु भएर एक सातासम्म खुला रहनेछ। यदि बर्नह्याम एकमात्र उम्मेदवार बने भने उनी जुलाई १७ भित्रै बेलायतको नयाँ प्रधानमन्त्री बन्न सक्ने सम्भावना रहेको छ।
उता, प्रधानमन्त्री स्टार्मरले मन्त्रिपरिषद्को बैठकमा उत्तराधिकारीलाई व्यवस्थित र स्थिर रूपमा जिम्मेवारी हस्तान्तरण गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। यद्यपि अब उनको कार्यकाल सीमित भएकाले नयाँ ठूला नीतिगत घोषणा वा अतिरिक्त खर्च सम्बन्धी निर्णय गर्ने अधिकार नरहेको जनाइएको छ।
यसैबीच बेलायती सरकारले लामो समयदेखि प्रतीक्षामा रहेको रक्षा लगानी योजनासमेत सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिरहेको छ। आगामी जुलाईमा टर्कीमा हुने नाटो शिखर सम्मेलनअघि उक्त योजना सार्वजनिक हुन सक्ने बताइएको छ। प्रधानमन्त्री स्टार्मर सम्मेलनमा सहभागी हुने सम्भावना रहेको छ।