काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग जारी तनाव अन्त्यका लागि यसै हप्ता पुनः वार्ता सुरु हुन सक्ने संकेत दिएका छन्। गत साता पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा सम्पन्न वार्ता निष्कर्षविहीन भएपछि दुवै पक्षबीच संवाद पुनः सुरु हुने अपेक्षा बढेको हो।
न्युयोर्क पोस्टसँगको अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले आगामी केही दिनभित्रै महत्वपूर्ण प्रगति हुन सक्ने बताएका छन्। उनले वार्ताका लागि इस्लामावादमै फर्किने सम्भावना बलियो रहेको उल्लेख गरेका छन्।
यसबीच, अमेरिकी सेनाले होर्मुज जलसन्धिमा कडा नाकाबन्दी लागू गरेपछि क्षेत्रीय तनाव झनै चर्किएको छ। अमेरिकाको दाबीअनुसार नाकाबन्दी सुरु भएको पहिलो २४ घण्टामा कुनै पनि जहाजले उक्त मार्ग पार गर्न सकेन। तर, स्वतन्त्र स्रोतहरूको विश्लेषणले केही जहाजहरू आवागमन गर्न सफल भएको देखाएको छ, जसले नाकाबन्दीको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएको छ।
यो जलमार्ग विश्वका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण तेल तथा ग्यास आपूर्ति मार्ग मानिन्छ। इरानमाथि दबाब सिर्जना गर्न अमेरिकाले तेल निर्यात र जलमार्गबाट उठ्ने आम्दानीलाई लक्षित गरेको छ। हाल उक्त क्षेत्रमा अमेरिकी युद्धपोत र हजारौं सैनिक परिचालन गरिएका छन्।
वार्ताको सम्भावना बढेसँगै अन्तर्राष्ट्रिय तेल बजारमा केही राहत देखिएको छ। मंगलबार कच्चा तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल १०० डलरभन्दा तल झरेको छ। तर, दीर्घकालीन स्थायित्वबारे अझै अनिश्चितता कायमै छ। इरानको आणविक कार्यक्रम वार्ताको मुख्य विवादको विषय बनेको छ। अमेरिकाले इरानसँग २० वर्षसम्म युरेनियम प्रशोधन पूर्ण रूपमा रोक्न माग गरेको छ भने इरान पाँच वर्षसम्म मात्र सीमित गर्न तयार रहेको बताइएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषले यो द्वन्द्व लम्बिँदै गए विश्व अर्थतन्त्र मन्दीमा जान सक्ने चेतावनी दिएको छ। यसैबीच, चीनले अमेरिकी नाकाबन्दीलाई गैरजिम्मेवारपूर्ण भन्दै यसले क्षेत्रीय स्थिरता थप कमजोर पार्ने जनाएको छ। अर्कोतर्फ, इजरायल र लेबनानबीच पनि नयाँ कूटनीतिक पहल सुरु भएको छ। वासिङ्टनमा भएको भेटपछि दुवै देशले प्रत्यक्ष वार्ता अघि बढाउने सहमति जनाएका छन्, जसलाई मध्यपूर्वमा सम्भावित सकारात्मक संकेतका रूपमा हेरिएको छ।
यद्यपि, अमेरिकी अधिकारीहरूले इरान-अमेरिका वार्ता र इजरायल-लेबनान संवादबीच कुनै प्रत्यक्ष सम्बन्ध नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।
हालको अवस्थामा कूटनीतिक प्रयासहरू तीव्र भइरहे पनि क्षेत्रीय तनाव र विश्व अर्थतन्त्रमा यसको प्रभावबारे चिन्ता अझै कायमै रहेको छ।
-1776231393.png)
-1776231393.png)
-1775626329.jpg)
-1775540196.jpg)
