काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच जारी तनावलाई समाधान गर्ने उद्देश्यले पाकिस्तानको मध्यस्थतामा इस्लामावादमा उच्चस्तरीय वार्ता सुरु हुने भएको छ। दुवै देशबीचको युद्धविरामपछि हुन लागेको यो वार्तालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै महत्वपूर्ण रूपमा हेरिएको छ।
पाकिस्तानको पहलमा दुवै पक्ष वार्तामा बस्न सहमत भएका हुन्। अमेरिकी पक्षबाट उपराष्ट्रपति जेडी भान्स नेतृत्वको टोली सहभागी हुने छ भने इरानका तर्फबाट संसद् अध्यक्ष मोहम्मद बगर गालिबाफले वार्ताको नेतृत्व गर्नेछन्। वार्तामा मुख्यतः चार महत्वपूर्ण मुद्दामा केन्द्रित भएर छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
पहिलो, इरानको परमाणु कार्यक्रम। अमेरिकाले इरानले परमाणु हतियार विकास गरिरहेको आरोप लगाउँदै आएको छ भने इरानले त्यसलाई अस्वीकार गर्दै नागरिक प्रयोजनका लागि युरेनियम समृद्धि आफ्नो अधिकार भएको बताउँदै आएको छ। यस विषयमा दुवै पक्षबीच सहमति जुट्ने कि नजुट्ने भन्ने नै वार्ताको मुख्य चुनौती हुनेछ।
दोस्रो, इरानका मिसाइल र ड्रोन कार्यक्रम। अमेरिकाले इरानको ब्यालिस्टिक मिसाइल तथा ड्रोन क्षमतामा प्रतिबन्ध लगाउन चाहिरहेको छ। तर इरानले आफ्नो सुरक्षा आवश्यकताका कारण यसमा सम्झौता गर्न अनिच्छुक देखिएको छ।
तेस्रो, होर्मुज स्ट्रेटको व्यवस्थापन। विश्व ऊर्जा आपूर्तिको प्रमुख मार्ग मानिने यस क्षेत्रमा इरानको नियन्त्रणले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा असर पारेको छ। वार्तामा यस समुद्री मार्गलाई कसरी सुरक्षित र व्यवस्थित गर्ने भन्ने विषयमा पनि छलफल हुने सम्भावना छ।
चौथो, क्षेत्रीय तनाव विशेषगरी लेबनानको अवस्था। इरानले लेबनानमा भइरहेको द्वन्द्व अन्त्य गर्नुपर्ने माग राख्दै आएको छ भने इजरायल यसमा सहमत देखिएको छैन। यसले वार्तालाई अझ जटिल बनाएको छ।
यद्यपि दुवै पक्षका प्रस्तावहरू सार्वजनिक रूपमा पूर्णरूपमा खुलासा भएका छैनन्, तर प्रारम्भिक संकेतहरूले वार्ता चुनौतीपूर्ण हुने देखिएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले भने यस वार्ताबाट सकारात्मक नतिजा निस्कने अपेक्षा गरेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार यी चार विषयमा सहमति जुट्न सकेमा अमेरिका-इरान सम्बन्ध सुधारतर्फ अघि बढ्न सक्नेछ भने असफल भएमा क्षेत्रीय तनाव अझ चर्किन सक्ने जोखिम रहेको छ।
-1775626329.jpg)
-1775540196.jpg)
