एजेन्सी । इरानले विश्व ऊर्जा आपूर्तिको दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण समुद्री मार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज आफ्ना मित्र राष्ट्रहरूका लागि खुला राख्ने घोषणा गरेको छ।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीका अनुसार चीन, रुस, भारत, इराक र पाकिस्तानलाई उक्त मार्ग प्रयोग गरेर ऊर्जा तथा व्यापारिक ढुवानी गर्न अनुमति दिइएको छ। “हामी मित्र राष्ट्रहरूलाई स्ट्रेट अफ होर्मुजको बाटो उपलब्ध गराइरहेका छौँ,” उनले बताएका छन्।
यो निर्णयले अन्तर्राष्ट्रिय दबाब, विशेषगरी संयुक्त राज्य अमेरिकाको दबाबका बीच इरानले आफ्ना निकट साझेदारहरूसँग व्यापारिक सम्बन्धलाई निरन्तरता दिन चाहेको संकेत दिएको विश्लेषण गरिएको छ।
हालै क्षेत्रीय तनाव बढिरहेको सन्दर्भमा यो घोषणा आएको हो। गत फेब्रुअरी २८ मा इजरायल र संयुक्त राज्य अमेरिकाले संयुक्त हवाई आक्रमण गरी अयातोल्लाह अली खामेनीलगायत उच्च अधिकारीहरूलाई लक्षित गरेको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका थिए। त्यसयता समुद्री क्षेत्रमा असुरक्षा बढ्दै गएको र केही जहाजहरूमा आक्रमण भएको विवरणहरू आएका छन्।
स्ट्रेट अफ होर्मुज अरब खाडीलाई ओमानको खाडी हुँदै अरब सागरसँग जोड्ने प्रमुख समुद्री मार्ग हो। विश्वभर खपत हुने कुल तेलको करिब एक-पाँचौँ हिस्सा यही मार्ग हुँदै ढुवानी हुने गर्दछ। साउदी अरब, कतार, संयुक्त अरब इमिरेट्स, इराकलगायत देशका तेल यसै मार्गबाट एसियाली बजारतर्फ पठाइन्छ।
विशेषगरी चीन, भारत, जापान र दक्षिण कोरियाजस्ता देशहरूले यस मार्गबाट आउने ऊर्जा आपूर्तिमा ठूलो निर्भरता राख्ने गरेका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार इरानको यो कदमले क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलन, ऊर्जा सुरक्षा र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्न सक्ने देखिएको छ।