काठमाडौं । इरानसँगको द्वन्द्वका कारण पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य विश्व बजारमा तीव्र रूपमा वृद्धि भएको छ। अमेरिकामा पेट्रोलको औसत मूल्य अहिले करिब ३.६ डलर प्रति ग्यालन पुगेको छ, जुन गत फेब्रुअरीको २.३० डलरसँग तुलना गर्दा उल्लेख्य वृद्धि हो।
यस परिस्थितिमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आफ्नो ऊर्जा नीतिमा ठूलो परिवर्तन गर्ने निर्णय लिएका छन्। उनले सामाजिक मिडियामा भनेका छन्, “संयुक्त राज्य विश्वकै सबैभन्दा ठूलो तेल उत्पादक हो। तेलको मूल्य बढ्दा हामीलाई ठूलो आम्दानी हुन्छ।”
हाल हर्मुज स्ट्रेटमा तेल र प्राकृतिक ग्यासका ट्यांकरहरू रोकिएका कारण आपूर्तिमा अवरोध देखा परेको छ। सामान्य अवस्थामा दैनिक २० मिलियन ब्यारेल तेल हर्मुज स्ट्रेटमार्फत विश्व बजारमा पुग्छ, तर हाल अधिकांश ट्यांकरले यो मार्ग प्रयोग गर्नबाट बचिरहेका छन्। यसले ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ४१०० डलर प्रति ब्यारेलसम्म पुर्याएको छ।
ट्रम्प प्रशासनले बजार स्थिरीकरणका लागि विभिन्न कदम चाल्ने तयारी गरेको छ। रूसबाट तेल ल्याउने प्रक्रिया सहज बनाउन अस्थायी अनुमति दिइएको छ भने जोन एक्ट मापदण्डमा अस्थायी छूट दिने तयारी पनि भइरहेको छ। यसले अमेरिकी पोर्टमार्फत आवश्यक ऊर्जा र कृषि सामग्रीको आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विश्लेषकहरूले उच्च तेल मूल्यले मुद्रास्फीति बढाउने, आर्थिक वृद्धिदर घटाउने र बेरोजगारी बढाउने चेतावनी दिएका छन्। तर ट्रम्पको रणनीति अनुसार उच्च तेल मूल्यलाई दीर्घकालीन सुरक्षा र अमेरिकी प्रभुत्वको पक्षमा फाइदा बनाउने प्रयास भइरहेको छ।
हाल अमेरिकी प्रशासन आपूर्ति व्यवस्थापन, अन्तर्राष्ट्रिय सहयोग र सैन्य रणनीतिसहित दीर्घकालीन समाधान खोज्दै उच्च तेल मूल्यको चुनौतीसँग जुधिरहेको छ।
