काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावका बीच अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध “ठूलो र निरन्तर सैन्य आक्रमण” सुरु गरिएको दाबी गरेका छन्। गाजा युद्ध, रेड सी क्षेत्रमा भइरहेका आक्रमण तथा इरान समर्थित समूहहरूको सक्रियताबीच आएको यस अभिव्यक्तिले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति थप संवेदनशील बनेको छ।
अमेरिकी सञ्चारमाध्यम सीएनएन का अनुसार ट्रम्पले सार्वजनिक वक्तव्य जारी गर्दै अमेरिकी सैन्य बलले इरानसँग सम्बन्धित लक्षित क्षेत्रमा व्यापक हवाई आक्रमण सञ्चालन गरिरहेको बताएका हुन्। उनले उक्त कारबाहीलाई “अमेरिकी सुरक्षा र क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि आवश्यक कदम” का रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
सैन्य कारबाहीबारे दाबी
ट्रम्पले आक्रमणलाई इरानमा प्रमुख लडाइँ अपरेसनका रूपमा उल्लेख गर्दै इरान समर्थित सैन्य संरचना, हतियार भण्डारण केन्द्र तथा रणनीतिक आधारहरू निशाना बनाइएको बताएका छन्। तर अमेरिकी रक्षा मन्त्रालय संयुक्त राज्य अमेरिका रक्षा मन्त्रालय ले यसबारे विस्तृत आधिकारिक पुष्टि सार्वजनिक गरेको छैन।
सुरक्षा विश्लेषकहरूका अनुसार यदि यस्ता सैन्य गतिविधि पुष्टि भएमा अमेरिका-इरानबीच प्रत्यक्ष टकरावको जोखिम उल्लेखनीय रूपमा बढ्न सक्छ।
क्षेत्रीय तनाव थप चुलिँदै
हाल गाजा युद्ध, रेड सी क्षेत्रमा हौथी आक्रमण र इरान समर्थित सशस्त्र समूहहरूको गतिविधिका कारण मध्यपूर्व पहिले नै उच्च तनावमा छ। विश्लेषकहरूका अनुसार अमेरिका प्रत्यक्ष रूपमा इरानविरुद्ध सैन्य मोर्चामा उत्रिए स्थिति व्यापक क्षेत्रीय युद्धतर्फ जान सक्ने खतरा बढ्नेछ। यसले इजरायल, लेबनान, सिरिया तथा खाडी मुलुकहरूमा समेत अस्थिरता बढाउन सक्छ।
वासिङ्टनभित्रै राजनीतिक बहस
ट्रम्पको अभिव्यक्तिपछि अमेरिकी राजनीतिक वृत्तमै बहस सुरु भएको जनाइएको छ। विपक्षी डेमोक्रेट नेताहरूले कुनै पनि ठूलो सैन्य कारबाही कङ्ग्रेसको स्वीकृतिबिना अघि बढाउनु संवैधानिक रूपमा विवादास्पद हुने बताएका छन्।
यसैबीच संयुक्त राष्ट्रसंघ तथा युरोपेली मुलुकहरूले संयमता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। तेल आपूर्ति मार्ग प्रभावित हुन सक्ने आशंकाले विश्व ऊर्जा बजारमा समेत चासो बढेको छ।
मध्यपूर्वको अवस्था थप जटिल बन्दै गइरहेका बेला अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्ध आगामी दिनमा कुन दिशातर्फ मोडिन्छ भन्ने विषय अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको मुख्य चासोको केन्द्र बनेको छ।