काठमाडौं । पाकिस्तान र अफगानिस्तानबीच सीमा क्षेत्रमा जारी तनाव शुक्रबार उत्कर्षमा पुगेको छ। अफगानिस्तानका विभिन्न क्षेत्रमा हवाई हमला भएको दाबीपछि पाकिस्तानले काबुलविरुद्ध ‘खुला युद्ध’ घोषणा गरेको जनाएको छ।
पाकिस्तानका रक्षा मन्त्री ख्वाजा आसिफ ले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्समार्फत सार्वजनिक वक्तव्य दिँदै अफगानिस्तानमाथि पलायनवादी कट्टरपन्थी समूह तथा आतंकवादीलाई संरक्षण दिएको आरोप लगाएका छन्। “नाटो फौजको फिर्तीपछि अफगानिस्तानमा शान्ति स्थापना हुने अपेक्षा थियो, तर त्यहाँबाट आतंक निर्यात हुन थाल्यो,” उनले लेखेका छन्। उनले पाकिस्तानको धैर्य समाप्त भएको उल्लेख गर्दै अब ‘खुला युद्ध’ सुरु भएको बताएका छन्।
उता, अफगानिस्तानका सरकारी प्रवक्ता जबीहुल्लाह मुजाहिद ले पाकिस्तानको हवाई कारबाहीलाई “कायरतापूर्ण कदम” भन्दै निन्दा गरेका छन्। उनका अनुसार काबुल, कन्दहार र उबअतय क्षेत्रमा गरिएको भनिएको आक्रमणमा हालसम्म मानवीय क्षतिको पुष्टि भएको छैन।
दुवै देशबीचको विवाद मुख्यतः दुरन्द रेखा-ब्रिटिशकालीन सीमारेखा-लाई लिएर बढ्दै आएको छ। सीमा सुरक्षाको विषयमा लामो समयदेखि अविश्वास र आरोप–प्रत्यारोप चलिरहेकै बेला पछिल्लो सैन्य गतिविधिले सम्बन्ध झन् तनावग्रस्त बनेको छ।
अफगानिस्तानको राष्ट्रिय रक्षा मन्त्रालयले पाकिस्तानी सीमा क्षेत्रमा सञ्चालन गरिएको प्रतिकारात्मक अभियानमा ५५ पाकिस्तानी सैनिक मारिएको, दुई सैन्य आधार र १९ पोस्ट नियन्त्रणमा लिएको दाबी गरेको छ। मन्त्रालयका अनुसार फेब्रुअरी २६ (रमजान ९) को राति ८ बजेबाट अभियान सुरु गरिएको थियो, जुन ‘पाकिस्तानी सेनाले केही दिनअघि अफगान सीमा उल्लङ्घन गरेको’ आरोपको जवाफस्वरूप सञ्चालन गरिएको हो।
यसैबीच, पाकिस्तानले ‘गजव लिल हक’ नामक विशेष अभियान सुरु गरिएको जनाएको छ। उक्त अभियानमा १३३ अफगान तालिबान लडाकू मारिएको, २०० भन्दा बढी घाइते भएको तथा २७ तालिबान पोस्ट ध्वस्त पारिएको दाबी गरिएको छ। साथै ९ पोस्ट कब्जा गरिएको पनि पाकिस्तानी स्रोतहरूले बताएका छन्। यद्यपि, दुवै पक्षका दाबीहरू स्वतन्त्र रूपमा पुष्टि हुन सकेका छैनन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्लो घटनाक्रमले दक्षिण एसियाली क्षेत्रीय सुरक्षामा गम्भीर असर पार्न सक्छ। निरन्तर बढ्दो सैन्य तनावले मानवीय संकट, सीमापार आवागमनमा अवरोध तथा द्विपक्षीय कूटनीतिक सम्बन्धमा दीर्घकालीन प्रभाव पार्ने सम्भावना देखिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले संयमता अपनाउन र संवादमार्फत समाधान खोज्न दुवै देशलाई आह्वान गरिरहेको छ।