काठमाडौं । बालबालिकाको स्वस्थ वृद्धि र विकासका लागि सन्तुलित तथा पोषणयुक्त आहार अपरिहार्य मानिन्छ। तर, सबै प्रकारका खानेकुरा साना बालबालिकाका लागि सुरक्षित हुँदैनन्। विशेषगरी दुई वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाको पाचन प्रणाली, मिर्गौला र प्रतिरक्षा प्रणाली पूर्ण रूपमा विकसित भइनसकेकाले उनीहरूको खानपानमा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्ने चिकित्सकहरूले बताएका छन्।
स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार यस उमेरका बालबालिकालाई अत्यधिक नुन, अतिरिक्त चिनी, एक वर्षभन्दा कम उमेरका शिशुलाई गाईको दूध र मह, सिङ्गै बदाम तथा अन्य गेडागुडी, साथै प्रशोधित तथा जंक फुड नदिनु नै उचित हुन्छ। यस्ता खानेकुराले बालबालिकाको स्वास्थ्यमा दीर्घकालीन नकारात्मक असर पार्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार साना बालबालिकाको मिर्गौलाले अत्यधिक सोडियम प्रशोधन गर्न नसक्ने भएकाले खानामा धेरै नुन प्रयोग गर्नु हानिकारक हुन सक्छ। त्यस्तै, अतिरिक्त चिनीको सेवनले दाँत बिग्रने जोखिम बढाउनुका साथै बालबालिकामा अत्यधिक गुलियो खाने बानी विकास गराउने र अन्य पोषिलो खानेकुराप्रति रुचि घटाउने सम्भावना रहन्छ।
एक वर्षभन्दा कम उमेरका शिशुलाई गाईको दूध दिनु उपयुक्त मानिँदैन। यसले शरीरमा फलामको कमी गराउनुका साथै पाचनसम्बन्धी समस्या निम्त्याउन सक्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ। एकदेखि दुई वर्षका बालबालिकालाई पनि गाईको दूध सीमित मात्रामा मात्र दिनुपर्ने र दैनिक करिब ५०० मिलिलिटरभन्दा बढी नदिन सिफारिस गरिएको छ।
महलाई प्राकृतिक रूपमा स्वास्थ्यवर्द्धक मानिए पनि एक वर्षभन्दा कम उमेरका शिशुका लागि भने यो सुरक्षित छैन। महमा पाइने केही ब्याक्टेरियाले शिशुमा बोटुलिज्म नामक गम्भीर रोग निम्त्याउन सक्ने भएकाले एक वर्ष नपुग्दासम्म मह नदिन चिकित्सकहरूले आग्रह गरेका छन्।
त्यसैगरी, बदाम, काजु, मूँगफलीलगायतका सिङ्गै गेडागुडी साना बालबालिकाको घाँटीमा अड्किने जोखिम हुने भएकाले यदि दिनै परे राम्रोसँग पिसेर वा धुलो बनाएर मात्र खुवाउन सुझाव दिइएको छ। विशेषज्ञहरूले चिप्स, बिस्कुट, प्याकेटबन्द स्न्याक्स, चिसो पेय पदार्थ तथा अन्य प्रशोधित जंक फुडमा नुन, चिनी र विभिन्न रसायनको मात्रा धेरै हुने भएकाले यस्ता खानेकुरा बालबालिकाको नियमित आहारबाट टाढै राख्नुपर्ने बताएका छन्।
चिकित्सकहरूका अनुसार दुई वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकालाई सकेसम्म ताजा, घरमै तयार गरिएको, सन्तुलित र पोषणयुक्त खाना खुवाउनु नै उनीहरूको स्वस्थ शारीरिक तथा मानसिक विकासका लागि सबैभन्दा सुरक्षित र प्रभावकारी उपाय हो।
-1783745327.jpg)
-1783745327.jpg)
