काठमाडौं । अमेरिका र इजरायलसँगको युद्धको प्रभावका कारण इरानको अर्थतन्त्र गम्भीर संकटमा परेको छ। देशभर मूल्यवृद्धि तीव्र रूपमा बढ्दा लाखौं मानिसहरूले रोजगारी गुमाएका छन् वा काम रोकिएको अवस्था छ।
खाद्यान्न, औषधि, गाडी, विद्युतीय उपकरण तथा पेट्रोकेमिकल उत्पादनलगायतका वस्तुहरूको मूल्य अघिल्लो हप्ताको तुलनामा उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। आपूर्ति प्रणाली अवरुद्ध हुँदा उपभोक्ताहरूले दैनिक आवश्यक वस्तु किन्नसमेत कठिनाइ भोगिरहेका छन्।
पूर्वाधारमा भएको बमबारी, अमेरिकी प्रतिबन्ध, नौसैनिक नाकाबन्दी तथा करिब पूर्ण इन्टरनेट बन्द (६४ दिनदेखि जारी) जस्ता कारणहरूले ९० मिलियनभन्दा बढी जनसंख्या भएको देशको अर्थतन्त्रलाई थप कमजोर बनाएको छ ।इरानी मुद्रा रियालको मूल्य खुला बजारमा अमेरिकी डलरको तुलनामा घटेर १८ लाख ४० हजार पुगेको छ, जुन अहिलेसम्मकै न्यून स्तर हो। बजारमा अस्थिरता बढेसँगै मुद्रा कारोबार पनि न्यून भएको छ।
अटोमोबाइल तथा इलेक्ट्रोनिक्स बजारमा पनि चरम मूल्यवृद्धि देखिएको छ। उदाहरणका रूपमा, अमेरिका बजारमा १,२०० डलर पर्ने २५६ जीबी क्षमताको आइफोन १७ प्रो म्याक्स तेहरानमा करिब ५ अर्ब रियाल (२,७५० डलर) सम्ममा बिक्री भइरहेको छ। त्यस्तै, इरानमै उत्पादन हुने लोकप्रिय प्युजो २०६ गाडीको मूल्य ३० अर्ब रियाल (१६,५०० डलर) पुगेको छ। आयातित गाडीहरू झन् दुर्लभ र महँगा भएका छन्।
राज्य सञ्चालित टेलिभिजनले कार बजारमा दैनिक रूपमा मूल्यवृद्धि भइरहेको पुष्टि गरेको छ। यद्यपि, उसले मुद्रास्फीतिको मनोवैज्ञानिक प्रभाव तथा केही व्यापारीहरूले कृत्रिम रूपमा मूल्य बढाएकोलाई यसको कारण ठहर गरेको छ।
हाल इरानमा मासिक न्यूनतम तलब करिब १७ करोड रियाल (९२ डलरभन्दा कम) रहेको छ, जुन नयाँ वर्ष (मार्च २१) देखि करिब ६० प्रतिशतले वृद्धि गरिएको हो। साथै, सरकारले खाद्यान्न तथा अत्यावश्यक वस्तुहरूका लागि प्रतिव्यक्ति मासिक करिब १० डलर बराबरको अनुदान उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
युद्ध लम्बिँदै जाँदा अर्थतन्त्रमा थप दबाब पर्ने र आम नागरिकको जीवनयापन अझ कठिन हुने संकेत देखिएको छ।
-1777786458.jpg)
-1777786458.jpg)
